Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050, ngành xây dựng đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình phát triển xanh và phát thải thấp. Từ quy hoạch đô thị, vật liệu xây dựng đến công nghệ vận hành công trình, những giải pháp bền vững đang trở thành yếu tố then chốt. Đây cũng chính là trọng tâm kết nối của GMT – nền tảng triển lãm quy tụ các doanh nghiệp, công nghệ và giải pháp hướng tới tương lai xây dựng xanh.
Net Zero là gì và vì sao là câu chuyện trung tâm của ngành xây dựng?
Net Zero (phát thải ròng bằng 0) là trạng thái cân bằng giữa lượng khí nhà kính thải ra và lượng khí được hấp thụ hoặc loại bỏ khỏi khí quyển. Khi tổng phát thải ròng bằng 0, các hoạt động kinh tế – sản xuất không còn tạo thêm áp lực lên khí hậu toàn cầu. Việt Nam đã cam kết đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050, đặt ra yêu cầu chuyển dịch mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là xây dựng và phát triển đô thị.
Đô thị hiện là khu vực tiêu thụ năng lượng lớn nhất và cũng là nguồn phát thải đáng kể thông qua hoạt động xây dựng, vận hành công trình, giao thông và sản xuất vật liệu. Vì vậy, quá trình hướng tới Net Zero không thể tách rời chiến lược phát triển đô thị xanh, hạ tầng bền vững và chuyển đổi công nghệ trong ngành xây dựng.
Cơ sở hạ tầng và công trình xanh: Trụ cột của đô thị Net Zero
Hạ tầng xanh không chỉ là câu chuyện trồng thêm cây hay mở rộng không gian công cộng, mà là tư duy quy hoạch tổng thể nhằm giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng ngay từ thiết kế ban đầu. Quy hoạch đô thị hợp lý giúp tối ưu mật độ xây dựng, giảm nhu cầu di chuyển, tăng khả năng thông gió tự nhiên và khai thác ánh sáng tự nhiên, qua đó giảm tiêu hao điện năng trong vận hành.
Trong lĩnh vực xây dựng, công trình xanh đang trở thành tiêu chuẩn mới thay vì lựa chọn mang tính hình ảnh. Việc sử dụng vật liệu có vòng đời carbon thấp, vật liệu tái chế, giải pháp cách nhiệt hiệu quả và hệ thống quản lý năng lượng thông minh giúp giảm đáng kể lượng phát thải trong suốt vòng đời công trình. Các chứng chỉ công trình xanh như LOTUS, LEED hay EDGE không chỉ mang ý nghĩa chứng nhận mà còn là công cụ đo lường hiệu quả môi trường và kinh tế dài hạn.
Bên cạnh đó, giao thông xanh và hạ tầng năng lượng tái tạo đóng vai trò then chốt. Sự gia tăng của xe điện, hệ thống trạm sạc và các giải pháp năng lượng mặt trời áp mái cho thấy xu hướng chuyển dịch đang diễn ra mạnh mẽ. Khi hạ tầng năng lượng sạch được tích hợp đồng bộ với công trình xây dựng, đô thị có thể tiến gần hơn tới mô hình phát thải thấp.
Đặc biệt, ứng dụng công nghệ số trong quản lý đô thị – từ cảm biến giám sát tiêu thụ điện, nước đến hệ thống điều khiển chiếu sáng thông minh – giúp tối ưu vận hành và hạn chế lãng phí tài nguyên. Đây chính là nơi các doanh nghiệp công nghệ, nhà cung cấp vật liệu và chủ đầu tư gặp nhau để tìm ra lời giải khả thi cho bài toán Net Zero.
Thể chế và chính sách: Đòn bẩy cho chuyển đổi xanh
Chuyển đổi sang mô hình phát thải thấp không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của doanh nghiệp. Hệ thống pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật và chính sách tài chính đóng vai trò định hình thị trường và tạo động lực đầu tư.
Việc xây dựng và hoàn thiện bộ tiêu chí công trình xanh, tiêu chuẩn phát thải trong xây dựng, cũng như cơ chế kiểm kê khí nhà kính đang dần tạo ra khuôn khổ minh bạch cho quá trình chuyển đổi. Các chính sách ưu đãi tín dụng xanh, hỗ trợ vốn vay cho dự án sử dụng năng lượng tái tạo hoặc công nghệ sạch giúp giảm áp lực chi phí ban đầu – vốn là rào cản lớn đối với nhiều doanh nghiệp.
Song song đó, việc hình thành thị trường carbon và yêu cầu báo cáo ESG ngày càng phổ biến trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang buộc doanh nghiệp phải thay đổi nếu muốn duy trì năng lực cạnh tranh. Điều này mở ra nhu cầu lớn đối với vật liệu bền vững, giải pháp tiết kiệm năng lượng và công nghệ quản lý phát thải.
Doanh nghiệp trong hệ sinh thái Net Zero
Đạt mục tiêu Net Zero không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan quản lý hay nhà phát triển đô thị. Nhà sản xuất vật liệu, đơn vị thi công, tư vấn thiết kế, doanh nghiệp công nghệ và cả nhà cung ứng năng lượng đều là một phần của chuỗi giá trị giảm phát thải.
Khi tiêu chuẩn xanh trở thành điều kiện bắt buộc trong nhiều thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp xây dựng và sản xuất vật liệu cần chủ động chuyển đổi để không bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.
Net Zero không chỉ là mục tiêu môi trường, mà là chiến lược phát triển
Net Zero là một cam kết dài hạn, nhưng cũng là cơ hội tái cấu trúc ngành xây dựng theo hướng bền vững và cạnh tranh hơn. Đô thị xanh, công trình tiết kiệm năng lượng và hạ tầng thông minh không còn là lựa chọn mang tính định hướng tương lai, mà đang trở thành tiêu chuẩn tất yếu.
GMT 2026 – Nền tảng kết nối giải pháp xây dựng xanh và vật liệu bền vững
Trong bối cảnh đó, GMTech Expo 2026 – Triển lãm Quốc tế Kết nối Nguồn cung Vật liệu và Công nghệ Xây dựng Xanh được tổ chức nhằm tạo ra một nền tảng giao thương và chia sẻ giải pháp hướng tới mục tiêu Net Zero. Sự kiện quy tụ các doanh nghiệp, chuyên gia và nhà cung cấp công nghệ trong lĩnh vực vật liệu xây dựng xanh, công nghệ tiết kiệm năng lượng và các giải pháp phát triển đô thị bền vững. Đây không chỉ là nơi giới thiệu những xu hướng mới của ngành xây dựng, mà còn là không gian kết nối để doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, cập nhật công nghệ và cùng thúc đẩy hệ sinh thái xây dựng xanh tại Việt Nam và khu vực.
